Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый ім. Ф.Р. Шклярава. Ветка, Беларусь

  • Партрэт

    Музей у Ветцы быў заснаваны дзякуючы ініцыятыве Фёдара Рыгоравіча Шклярава, карэннага веткаўчаніна. Так выглядала майстэрня калекцыянера ў 70-я гг. XX ст., а некаторыя прадметы з яе і зараз знаходзяцца ў фондах музея

  • Майстэрня златакаваля

    Раслінны ўзор на адзенні святых то рупліва «тчэцца» чаканамі, гравіруецца і «чарніцца», узнаўляючы старажытную парчу, то абгортваецца жывымі веткамі з кветкамі

  • Гандаль

    Шкляныя слоікі для гарбаты, скрынкі ад цукерак — упакоўка рэдка захоўваецца. Паводле расповедаў старажыл, у Ветцы была тысяча гандлёвых крам. Пад час жа кірмашоў з навакольных вёсак прыязджалі ў 2-3 гадзіны ночы, каб заняць месца бліжэй да цэнтра

  • Мы так даўно тут жывем...

    Найстаражытнейшыя знаходкі, што сведчаць аб знаходжанні першабытнага чалавека на Веткаўшчыне, адносяцца да эпохі палеаліту і датуюцца 100-40 тыс. г. да н. э.

  • Гісторыя горада

    Ветка заснавана рускімі перасяленцамі ў 1683 г. Доўгі час была духоўным і культурным цэнтрам усяго стараабрадніцтва, застаючыся сімвалам волі і натхнення для шмат якіх «адзінаверцаў» на тэрыторыі Расіі

  • Чайная

    Ад малюсенькага паходнага самавара да вялізнага раскошнага ў выглядзе вазы. Ніводная стараабрадніцкая сям'я не абыходзілася без самавара

  • Абрады

    Свята летняга сонцавароту, вядомае ўсёй Еўропе, у нас называецца Купалле. Гэта начны абрад, ён захаваўся ў розных варыянтах. Спявалі песні, дзяўчаты пускалі па вадзе вянкі са свечкамі, моладзь танчыла, палілі вогнішча і скакалі праз агонь

  • Тканы космас

    Калекцыя ўзорнага ткацтва і вышыўкі музея ўнікальная. Гэты «генны фонд» нашай культуры абяцае даць у будучыні нацыянальны па значэнні «банк дадзеных» архаічных знакаў і тэхнік беларускага ткацтва

  • Кніжная культура

    Унікальнасць кніжнай культуры Веткі ў тым, што яна захавала старажытныя традыцыі кніжнага мастацтва. Тут працягвалі ствараць рукапісы ў 20-я — 30-я гг. XX ст.

  • Кузня

    У Ветцы, што славілася сваімі верфямі здаўна шанаваліся майстры-якарнікі, самымі вядомымі былі Кавалёвы, якія забяспечвалі якарамі не толькі рачны, але і марскі рыбацкі флот

  • Майстэрня іканапісца

    Дошка пакрывалася грунтам-«ляўкасам». Выкарыстоўвалі асятровы клей, мел, алебастр. Пігметы расціраліся і размешваліся з жаўтком яйка, часночным «зеллем» (сокам) — у лыжках або ракавінах

  • Уздоўж ракі

    Многія веткаўчане звязалі сваё жыццё з рачным флотам: хтосьці быў капітанам парахода, хтосьці членам каманды, хтосьці будаваў рачныя судна, хтосьці сплаўляў плыты

  • Райскі сад

    Матыў райскага саду стаў галоўным вобразным момантам, які аб»яднаў старажытную сімволіку іконы з натуралізмам арнаменту барока. Майстэрства рэзання пазалочаных кіётаў-«садоў» на Ветцы перадавалася ад бацькі да сына

  • Веткаўскі іканапіс

    Веткаўская ікона паслядоўна ўвабрала рысы рэнесансу, барока, ракако, класіцызму, мадэрну, а таксама дасягненні іншых відаў беларускага выяўленчага мастацтва

  • Майстар квітнеючых вокан

    Упрыгожваліся перш за ўсё вокны. Акрамя гэтага, разьба размяшчалася на вуглах і карнізах пабудоў, на масіўных уязных варотах, ператвараючы дом і падворак у суцэльны дэкаратыўны ансамбль

Як вядома, святкаванне Калядаў цягнулася ў нашых продкаў цэлых два тыдні. Супрацоўнікі Веткаўскага музея сёлета гэты святочны час таксама не бавілі дарэмна. Падтрымліваючы ідэю не толькі захавання спадчыны, але і яе адраджэння ды папулярызацыі, яны здзейснілі своеасаблівы калядны марафон. Пачаўся ён з паказу батлейкі, а завяршыўся вакальным конкурсам сярод вучняў школ.

5 студзеня: батлеечнае прадстаўленне “Цар Ірад”

За аснову батлеечнага прадстаўлення быў узяты адзін з варыянтаў сцэнара з Магілёўшчыны (зборнік “Народны тэатр” серыі “Беларуская народная творчасць”). Яго асаблівасць у тым, што дыялогі лялек-персанажаў аздоблены вялікай колькасцю песень. На вялікі жаль, у тэксце не фіксаваліся ноты песенных мелодый, і супрацоўнікам музея давалося замяняць іх на іншыя, запісаныя ў экспедыцыях. Балазе такіх на Гомельшчыне хапае – толькі паспявай развучваць.

Батлейка атрымалася хоць і невялікая – каля 20 хвілін – але надта душэўная. Настолькі душэўная, што многія не заўважылі, як на выбух хлапушак спрацавала сігналізацыя: шмат хто падумаў, што гэта гукі дуды.

Лялькамі кіравалі Пятро Цалка і Вераніка Хрэмлі, а спевы ды гранне на дудзе забяспечылі Наталля Дуброва, Аляксей Бялас і Валянціна Міронава.

7 студзеня: II фестываль традыцыйнай народнай каляднай песні “Эх, Каляда, Калядзіца, добрая маладзіца!”

Вось ужо другі год філіял Веткаўскага музея запрашае да сябе на фестываль калектывы з Веткаўшчыны: “Стаўбунскія вячоркі” (в. Стаўбун) і “Рэчанька” (в. Старое сяло). Не абмінулі наш музей яны і сёлета.

Усё адбывалася, як і ў мінулым годзе, на ганку філіяла. Мароз на гэты раз быў больш няшчадным. Аднак старасельскія спявачкі, не шкадуючы адмерзлых рук і ног, паказалі працяглае каляднае прадстаўленне, з мядзведзем, з Казоў і нават прыпеўкамі пад гармонік. Выступ жанчын са Стаўбуна быў больш сціслым. Аднак абодва калектывы з не меншым, чым у мінулым годзе, імпэтам пайшлі шчадраваць па тэрыторі парка.

- Ну вось, зарабілі на дарогу дадому, - жартуюць жанчыны.

Падарунак ад супрацоўнікаў музея – калядныя спевы Наталлі Дубровы, а таксама разыграная ёй і Валянцінай Міронавай сцэнка з Казой, запазычаная ў  вёсцы Пагост Жыткавіцкага раёна.

15 студзеня: вакальны конкурс “Эх, Каляда, Калядзіца!”

Завяршыўся калядны марафон святочнымі дзіцячымі ўсмешкамі. 15 студзеня ў філіяле Веткаўскага музея прайшоў гарадскі вакальны конкурс сярод вучняў школ. Вынікі зменаў у падрыхтоўцы да конкурсу не прымусілі сябе доўга чакаць: кіраўнікі ўсіх выканаўцаў выкарысталі ў выступе аўтэнтычны матэрыял, прапанаваны нашымі супрацоўнікамі.

Конкурс праходзіў у два этапы. На першым адбывалася відэафіксацыя нумароў удзельнікаў. На этапе адбору давялося “адсеяць” толькі аднаго выканаўцу, бо яго песня не адпавядала асноўнаму патрабаванню – прыналежнасці песні да аўтэнтычнага рэпертуару Гомельшчыны. Усіх астатніх мы былі вельмі радыя бачыць у фінале нашага конкурсу.

Ну а яго вынікі былі наступнымі:

  1. Дыпломамі III ступені былі ўзнагароджаны калектыў “Вяснянка (СШ №24) і спеўны гурт СШ№43
  2. Дыпломы II ступені знеслі з сабой спеўны гурт СШ №13 і фальклорны калектыў “Валошкі” (СШ №66).
  3. І, нарэшце, дыпломы I ступені атрымалі “Зараначка” (СШ №26) і Кацярына Хімянкова (СШ №62).

Усе астатнія калектывы і салісты атрымалі дыпломы ўдзельнікаў. Кожны ўдзельнік атрымаў у падарунак шкляную фірмовую конаўку з надпісам “Ветковский музей”, а дзеці, што занялі першае месца, яшчэ і па наборы-размалёўцы “Ветковская буквица”.

Меркаванні

Дырэктар Веткаўскага музея стараабрадніцтва і беларускіх традыцый ім. Ф. Р. Шклярава, старшыня журы конкурсу “Эх, Каляда, Калядзіца!” Галіна Рыгораўна Нячаева: “Сёння ў гэтай зале – выстава пад назвай “Калі хочацца сонца…” І вы – нібыта частка гэтай выставы, якую ажывілі сваімі галасамі. Мастак бярэ фарбы і пэндзлем стварае сонца, жанчына ўцягвае прыгожыя ніткі і іголка стварая вясну, якая калі-небудзь настане. А на Каляды дзеці пяюць і таксама ствараюць вясну сваімі спевамі. Дзкуючы вам, мы сёння ўсё гэта адчувваем. Дзякуй вам вялікі!”

Былы загадчык філіяла Веткаўскага музея стараабрадніцтва і беларускіх традыцый ім. Ф. Р. Шклярава, сябра журы Валянціна Аляксееўна Селядзеўская: “Вы пражывеце з гэтымі песнямі і будзеце багацейшыя за іншых, дзякуючы вашым кіраўнікам. Прыемна слухаць беларускую мову. Бо краіна ў нас – Беларусь, а размаўляем мы, на жаль, па-руску”.

Маршалак ГМКГА “Талака”, сябра журы Марыя Аляксандраўна Тульжанкова: “У мінулам годзе я была проста назіральнікам гэтага конкурсу. Ведаю, што ўмовы конкурсу былі больш жорсткімі ў гэтым годзе. Але цяжка выбраць, бо мне здаецца, што ўсе выступілі вельмі годна, адчулі атмасферу сапраўдных Калядак. І я як непрафесіянал, але аматар-выканаўца народных песень, цаню такую атмасфернасць, адчуванне, што самі дзеткі не некалькі секунд адчулі вось гэты самы сэнс свята”.

Аднак конкурс праводзіцца ўсяго другі год, і аргкамітэту знойдзецца, над чым папрацаваць у будучым. Так, напрыклад, паводле меркавання завуча СШ №43, неабачлівым было ўносіць у палажэнне конкурсу ўзроставае абмежаванне, а пазней прысуджаць высокія месцы дзецям, якія выходзілі спяваць разам са сваімі кіраўнікамі. Мяркуем, у будучым супрацоўнікамі музея будзе зладжаны цыкл семінараў для педагогаў, на якіх супольна можна будзе абмеркаваць гэтае і шматлікія іншыя пытанні.

"Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый" г. Ветка, Беларусь - Copyright © 2012 - 2018.
Усе правы абаронены. Капіраванне матэрыялаў дазволена толькі са спасылкай на сайт-крыніцу.