Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый ім. Ф.Р. Шклярава. Ветка, Беларусь

  • Тканы космас

    Калекцыя ўзорнага ткацтва і вышыўкі музея ўнікальная. Гэты «генны фонд» нашай культуры абяцае даць у будучыні нацыянальны па значэнні «банк дадзеных» архаічных знакаў і тэхнік беларускага ткацтва

  • Майстар квітнеючых вокан

    Упрыгожваліся перш за ўсё вокны. Акрамя гэтага, разьба размяшчалася на вуглах і карнізах пабудоў, на масіўных уязных варотах, ператвараючы дом і падворак у суцэльны дэкаратыўны ансамбль

  • Веткаўскі іканапіс

    Веткаўская ікона паслядоўна ўвабрала рысы рэнесансу, барока, ракако, класіцызму, мадэрну, а таксама дасягненні іншых відаў беларускага выяўленчага мастацтва

  • Уздоўж ракі

    Многія веткаўчане звязалі сваё жыццё з рачным флотам: хтосьці быў капітанам парахода, хтосьці членам каманды, хтосьці будаваў рачныя судна, хтосьці сплаўляў плыты

  • Абрады

    Свята летняга сонцавароту, вядомае ўсёй Еўропе, у нас называецца Купалле. Гэта начны абрад, ён захаваўся ў розных варыянтах. Спявалі песні, дзяўчаты пускалі па вадзе вянкі са свечкамі, моладзь танчыла, палілі вогнішча і скакалі праз агонь

  • Майстэрня іканапісца

    Дошка пакрывалася грунтам-«ляўкасам». Выкарыстоўвалі асятровы клей, мел, алебастр. Пігметы расціраліся і размешваліся з жаўтком яйка, часночным «зеллем» (сокам) — у лыжках або ракавінах

  • Гісторыя горада

    Ветка заснавана рускімі перасяленцамі ў 1683 г. Доўгі час была духоўным і культурным цэнтрам усяго стараабрадніцтва, застаючыся сімвалам волі і натхнення для шмат якіх «адзінаверцаў» на тэрыторыі Расіі

  • Партрэт

    Музей у Ветцы быў заснаваны дзякуючы ініцыятыве Фёдара Рыгоравіча Шклярава, карэннага веткаўчаніна. Так выглядала майстэрня калекцыянера ў 70-я гг. XX ст., а некаторыя прадметы з яе і зараз знаходзяцца ў фондах музея

  • Майстэрня златакаваля

    Раслінны ўзор на адзенні святых то рупліва «тчэцца» чаканамі, гравіруецца і «чарніцца», узнаўляючы старажытную парчу, то абгортваецца жывымі веткамі з кветкамі

  • Райскі сад

    Матыў райскага саду стаў галоўным вобразным момантам, які аб»яднаў старажытную сімволіку іконы з натуралізмам арнаменту барока. Майстэрства рэзання пазалочаных кіётаў-«садоў» на Ветцы перадавалася ад бацькі да сына

  • Гандаль

    Шкляныя слоікі для гарбаты, скрынкі ад цукерак — упакоўка рэдка захоўваецца. Паводле расповедаў старажыл, у Ветцы была тысяча гандлёвых крам. Пад час жа кірмашоў з навакольных вёсак прыязджалі ў 2-3 гадзіны ночы, каб заняць месца бліжэй да цэнтра

  • Кніжная культура

    Унікальнасць кніжнай культуры Веткі ў тым, што яна захавала старажытныя традыцыі кніжнага мастацтва. Тут працягвалі ствараць рукапісы ў 20-я — 30-я гг. XX ст.

  • Чайная

    Ад малюсенькага паходнага самавара да вялізнага раскошнага ў выглядзе вазы. Ніводная стараабрадніцкая сям'я не абыходзілася без самавара

  • Мы так даўно тут жывем...

    Найстаражытнейшыя знаходкі, што сведчаць аб знаходжанні першабытнага чалавека на Веткаўшчыне, адносяцца да эпохі палеаліту і датуюцца 100-40 тыс. г. да н. э.

  • Кузня

    У Ветцы, што славілася сваімі верфямі здаўна шанаваліся майстры-якарнікі, самымі вядомымі былі Кавалёвы, якія забяспечвалі якарамі не толькі рачны, але і марскі рыбацкі флот

Тры гады таму мы распавядалі, як трапілі на старажытны абрад Русалле ў Добрушскім раёне. А сёлета нам давялося пабываць на гэткай жа падзеі напрыканцы Гранога тыдня, толькі са сваімі лакальнымі асаблівасцямі, у вёсцы Вялікі Бор Хойніцкага раёна.

Русалка тут усяго адна. Праўда, распавядаюць, што раней было дзве і вадзілі іх з розных канцоў вёскі. Але гэта не адзіная змена, якая адбылася з памяншэннем колькасці вяскоўцаў і стратай маладымі вялікаборцамі цікаўнасці да абраду.

Прыгажуню-Русалку ўбіраюць у кветкі, хмель і папараць ды выводзяць з вёскі да жытнёвага поля. “Правяду, правяду Русалачку да бору…” – гэтая і іншыя песні суправаджаюць шэсце. За Русалкай нясуць сплецены загадзя вялізны вянок. Каля поля водзяць карагод з тымі ж самымі абрадавымі спевамі.

Пасля над вогнішчам асвячаюць вянкі, у тым ліку і вялікі абрадавы. Вянкі з галоваў трапяць на градкі для паляпшэння ўраджаю цэлымі, вялікі ж папярэдне разарвуць на кавалкі адразу пасля асвячэння. З асаблівым захапленнем дзеляць паміж сабой вянок малыя дзеці.

Русалка разам з двума хлопцамі, якія суправаджаюць яе падчас шэсця, бяжыць у поле, дзе яе “распранаюць” дзеці – здымаюць з яе галінкі і кветкі. Пасля гэтага ўсе скокаюць праз вогнішча, а жанчыны запяваюць пазаабрадавыя песні.

Вядучы метадыст па народных традыцыях і абрадах абласнога цэнтра народнай творчасці Людміла Мельнікава лічыць добрай сённяшнюю захаванасць абраду, які ўнеслі ў спіс нематэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасцяў Рэспублікі Беларусь:

- Гэты абрад напрацягу вякоў існаваў у вёсцы Вялікікі Бор. Але з цягам часу ён паступова стаў знікаць. І потым па мясцовых запісах ад носьбітаў фальклорна-абрадавай традыцыі мясцовыя жыхары з дапамогай культработнікаў вялікаборскага сельскага дома культуры зноў аднавілі яго. І, што важна, захаваліся ўсе абрадавыя рытуальныя яго часткі, а – галоўнае – захавался песня, і не адна.

Пасля таго, як правялі Русалку, жыхары вёскі могуць цэлы год не турбавацца, што шкодны нячысцік іх патрывожць. Здзейсніць гэты абрад для вялікаборцаў – значыць забяспечыць здароўе, добрае надвор’е і добры ўраджай.

"Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый" г. Ветка, Беларусь - Copyright © 2012 - 2018.
Усе правы абаронены. Капіраванне матэрыялаў дазволена толькі са спасылкай на сайт-крыніцу.