Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый ім. Ф.Р. Шклярава. Ветка, Беларусь

  • Тканы космас

    Калекцыя ўзорнага ткацтва і вышыўкі музея ўнікальная. Гэты «генны фонд» нашай культуры абяцае даць у будучыні нацыянальны па значэнні «банк дадзеных» архаічных знакаў і тэхнік беларускага ткацтва

  • Майстар квітнеючых вокан

    Упрыгожваліся перш за ўсё вокны. Акрамя гэтага, разьба размяшчалася на вуглах і карнізах пабудоў, на масіўных уязных варотах, ператвараючы дом і падворак у суцэльны дэкаратыўны ансамбль

  • Партрэт

    Музей у Ветцы быў заснаваны дзякуючы ініцыятыве Фёдара Рыгоравіча Шклярава, карэннага веткаўчаніна. Так выглядала майстэрня калекцыянера ў 70-я гг. XX ст., а некаторыя прадметы з яе і зараз знаходзяцца ў фондах музея

  • Веткаўскі іканапіс

    Веткаўская ікона паслядоўна ўвабрала рысы рэнесансу, барока, ракако, класіцызму, мадэрну, а таксама дасягненні іншых відаў беларускага выяўленчага мастацтва

  • Райскі сад

    Матыў райскага саду стаў галоўным вобразным момантам, які аб»яднаў старажытную сімволіку іконы з натуралізмам арнаменту барока. Майстэрства рэзання пазалочаных кіётаў-«садоў» на Ветцы перадавалася ад бацькі да сына

  • Кніжная культура

    Унікальнасць кніжнай культуры Веткі ў тым, што яна захавала старажытныя традыцыі кніжнага мастацтва. Тут працягвалі ствараць рукапісы ў 20-я — 30-я гг. XX ст.

  • Майстэрня іканапісца

    Дошка пакрывалася грунтам-«ляўкасам». Выкарыстоўвалі асятровы клей, мел, алебастр. Пігметы расціраліся і размешваліся з жаўтком яйка, часночным «зеллем» (сокам) — у лыжках або ракавінах

  • Мы так даўно тут жывем...

    Найстаражытнейшыя знаходкі, што сведчаць аб знаходжанні першабытнага чалавека на Веткаўшчыне, адносяцца да эпохі палеаліту і датуюцца 100-40 тыс. г. да н. э.

  • Чайная

    Ад малюсенькага паходнага самавара да вялізнага раскошнага ў выглядзе вазы. Ніводная стараабрадніцкая сям'я не абыходзілася без самавара

  • Кузня

    У Ветцы, што славілася сваімі верфямі здаўна шанаваліся майстры-якарнікі, самымі вядомымі былі Кавалёвы, якія забяспечвалі якарамі не толькі рачны, але і марскі рыбацкі флот

  • Уздоўж ракі

    Многія веткаўчане звязалі сваё жыццё з рачным флотам: хтосьці быў капітанам парахода, хтосьці членам каманды, хтосьці будаваў рачныя судна, хтосьці сплаўляў плыты

  • Гісторыя горада

    Ветка заснавана рускімі перасяленцамі ў 1683 г. Доўгі час была духоўным і культурным цэнтрам усяго стараабрадніцтва, застаючыся сімвалам волі і натхнення для шмат якіх «адзінаверцаў» на тэрыторыі Расіі

  • Абрады

    Свята летняга сонцавароту, вядомае ўсёй Еўропе, у нас называецца Купалле. Гэта начны абрад, ён захаваўся ў розных варыянтах. Спявалі песні, дзяўчаты пускалі па вадзе вянкі са свечкамі, моладзь танчыла, палілі вогнішча і скакалі праз агонь

  • Майстэрня златакаваля

    Раслінны ўзор на адзенні святых то рупліва «тчэцца» чаканамі, гравіруецца і «чарніцца», узнаўляючы старажытную парчу, то абгортваецца жывымі веткамі з кветкамі

  • Гандаль

    Шкляныя слоікі для гарбаты, скрынкі ад цукерак — упакоўка рэдка захоўваецца. Паводле расповедаў старажыл, у Ветцы была тысяча гандлёвых крам. Пад час жа кірмашоў з навакольных вёсак прыязджалі ў 2-3 гадзіны ночы, каб заняць месца бліжэй да цэнтра

  • Галоўная
  • Архіў навін
  • Жыхары вёскі Стаўбун правялі адзін з самых старажытных і ўнікальных абрадаў на Беларусі – "Пахаванне Стралы"

Веткаўшчына – адзін з самых багатых на "традыцыйныя цуды" рэгіён Беларусі: неглюбскія ручнікі ды народнае адзенне, драўляная архітэктурная разьба, іканапіс, чаканка, разныя залачоныя ківоты, шыццё бісерам ды жэмчугам, старажытныя рукапісы, архаічныя абрады і спевы… На шчасце, гэты рад можна працягваць да бясконцасці. Асаблівую ўвагу сярод абрадавай культуры рэгіёна прыцягвае да сябе традыцыя святкавання "Стралы", або, дакладней, "Ваджэння і пахавання Стралы".

Як сцвярджаюць навукоўцы, у свой час "стрэльныя" спевы ды карагоды былі неад’емнай часткай абрадавага жыцця ўсяго Усходняга Палесся. На дадзены ж момант менавіта на Веткаўшчыне і ў суседніх вёсках Браншчыны можна сустрэць гэты абрад у жывым бытаванні. Але за агульнасцю назвы – "Пахаванне Стралы" – хаваецца вялікая разнастайнасць варыянтаў песень і абрадавых дзеянняў, што выконваюцца падчас яго правядзення. Напрыклад, асаблівасцю "Сралы" ў Неглюбцы можна лічыць "старцаў", якіх "выганяюць" з вёскі, у Шарсціне – "елку", што "завіваюць" у полі, у Прысно – "коліка", якога "топяць" у рацэ, у Пералёўцы – "ляльку", якую "хаваюць" у жытнім полі, у Стаўбуне – "каласкі", што заплятаюць у косы маладыя незамужнія дзяўчаты. І ўсё ж, пры наяўнасці адрозных складовых частак, мэта абраду ўсюды агульная – абараніць вёску ад нябеснага агню (маланкі) і "папрасіць" дажджу на новы ўраджай.

Кожны год госці з усяго свету прыязджаюць паназіраць за "Стралой". Як паказвае практыка і матэрыялы ў інтэрнэце, адна з самых улюбёных "этнатурыстамі" вёсак – гэта Стаўбун. І ў гэтым годзе стаўбунцы не здрадзілі сваёй традыцыі. Як і заўжды, апоўдні жанчыны сабраліся выйсці і спраўдзіць усе абрадавыя дзеянні, што вядуцца тут "с праку веку". Падтрымліваюць жа векавыя традыцыі тут удзельнікі гурта "Стаўбунскія вячоркі", якіх не напужалі ні моцны вецер, ні праліўны дождж, што разгуляліся ў гэты дзень. Як і сотні гадоў таму, на Ушэсце над Стаўбуном разліваліся "стрэльныя" матывы: "Ой, ідзі, Страла…", "Ой, ты саду…", "Песенька мая харошая…", "Вы павейце, ветры буйныя…". Прайшоўшы па вуліцах і скрыжаваннях вёскі, жанчыны вышлі да жытняга поля, дзе ў апошні раз у гэтым годзе завялі "стрэльныя" карагоды (па традыцыі, "стрэльныя" карагоды выконваліся ад Вялікадня да Ушэсця). Пасля наступіў дастаткова важны момант: закапаць-пахаваць "Стралу", каб яна не шкодзіла нікому, і загадаць сваё самае запаветнае жаданне. Таму ўдзельнікі абраду разышліся па жытнёвым полі, каб кожны змог "пахаваць" прынесены з сабой прадмет (шпільку, гузік, стужачку, каласок).

З поля дадому жанчыны ўжо вярталіся з вясёлымі спевамі ды прыпеўкамі. Да таго ж, "гаспадары" свята, гурт "Стаўбунскія вячоркі" пад кіраўніцтвам Святланы Іванаўны Парашчанкі, у чарговы раз прадэманстравалі сваю гасціннасць і шчырасць, пачаставаўшы ўсіх удзельнікаў найсмачнейшымі мясцовымі стравамі.

Нізкі паклон вам, захавальнікі традыцыйнай культуры – спрадвечнай народнай мудрасці.

"Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый" г. Ветка, Беларусь - Copyright © 2012 - 2018.
Усе правы абаронены. Капіраванне матэрыялаў дазволена толькі са спасылкай на сайт-крыніцу.