Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый ім. Ф.Р. Шклярава. Ветка, Беларусь

  • Майстэрня іканапісца

    Дошка пакрывалася грунтам-«ляўкасам». Выкарыстоўвалі асятровы клей, мел, алебастр. Пігметы расціраліся і размешваліся з жаўтком яйка, часночным «зеллем» (сокам) — у лыжках або ракавінах

  • Чайная

    Ад малюсенькага паходнага самавара да вялізнага раскошнага ў выглядзе вазы. Ніводная стараабрадніцкая сям'я не абыходзілася без самавара

  • Веткаўскі іканапіс

    Веткаўская ікона паслядоўна ўвабрала рысы рэнесансу, барока, ракако, класіцызму, мадэрну, а таксама дасягненні іншых відаў беларускага выяўленчага мастацтва

  • Уздоўж ракі

    Многія веткаўчане звязалі сваё жыццё з рачным флотам: хтосьці быў капітанам парахода, хтосьці членам каманды, хтосьці будаваў рачныя судна, хтосьці сплаўляў плыты

  • Абрады

    Свята летняга сонцавароту, вядомае ўсёй Еўропе, у нас называецца Купалле. Гэта начны абрад, ён захаваўся ў розных варыянтах. Спявалі песні, дзяўчаты пускалі па вадзе вянкі са свечкамі, моладзь танчыла, палілі вогнішча і скакалі праз агонь

  • Гісторыя горада

    Ветка заснавана рускімі перасяленцамі ў 1683 г. Доўгі час была духоўным і культурным цэнтрам усяго стараабрадніцтва, застаючыся сімвалам волі і натхнення для шмат якіх «адзінаверцаў» на тэрыторыі Расіі

  • Гандаль

    Шкляныя слоікі для гарбаты, скрынкі ад цукерак — упакоўка рэдка захоўваецца. Паводле расповедаў старажыл, у Ветцы была тысяча гандлёвых крам. Пад час жа кірмашоў з навакольных вёсак прыязджалі ў 2-3 гадзіны ночы, каб заняць месца бліжэй да цэнтра

  • Майстэрня златакаваля

    Раслінны ўзор на адзенні святых то рупліва «тчэцца» чаканамі, гравіруецца і «чарніцца», узнаўляючы старажытную парчу, то абгортваецца жывымі веткамі з кветкамі

  • Райскі сад

    Матыў райскага саду стаў галоўным вобразным момантам, які аб»яднаў старажытную сімволіку іконы з натуралізмам арнаменту барока. Майстэрства рэзання пазалочаных кіётаў-«садоў» на Ветцы перадавалася ад бацькі да сына

  • Кніжная культура

    Унікальнасць кніжнай культуры Веткі ў тым, што яна захавала старажытныя традыцыі кніжнага мастацтва. Тут працягвалі ствараць рукапісы ў 20-я — 30-я гг. XX ст.

  • Мы так даўно тут жывем...

    Найстаражытнейшыя знаходкі, што сведчаць аб знаходжанні першабытнага чалавека на Веткаўшчыне, адносяцца да эпохі палеаліту і датуюцца 100-40 тыс. г. да н. э.

  • Партрэт

    Музей у Ветцы быў заснаваны дзякуючы ініцыятыве Фёдара Рыгоравіча Шклярава, карэннага веткаўчаніна. Так выглядала майстэрня калекцыянера ў 70-я гг. XX ст., а некаторыя прадметы з яе і зараз знаходзяцца ў фондах музея

  • Тканы космас

    Калекцыя ўзорнага ткацтва і вышыўкі музея ўнікальная. Гэты «генны фонд» нашай культуры абяцае даць у будучыні нацыянальны па значэнні «банк дадзеных» архаічных знакаў і тэхнік беларускага ткацтва

  • Майстар квітнеючых вокан

    Упрыгожваліся перш за ўсё вокны. Акрамя гэтага, разьба размяшчалася на вуглах і карнізах пабудоў, на масіўных уязных варотах, ператвараючы дом і падворак у суцэльны дэкаратыўны ансамбль

  • Кузня

    У Ветцы, што славілася сваімі верфямі здаўна шанаваліся майстры-якарнікі, самымі вядомымі былі Кавалёвы, якія забяспечвалі якарамі не толькі рачны, але і марскі рыбацкі флот

Веткаўскі музей ужо з пачатку свайго існавання надаваў вяліку ўвагу экспедыцыйным вандроўкам. Напачатку гэта былі "паходы" па веткаўскіх вуліцах з мэтай збору інфармацыі пра "памяць" гісторыі. Пасля ўжо і шматлікія "неглюбскія" і "слабодскія" выезды. Сам жа заснавальнік Веткаўскага музея, Фёдар Рыгоравіч Шкляраў, быў вялікім аматарам выязджаць не толькі маляваць эцюды на прыродзе, але і папаўняць калекцыі музея. Да гэтага часу супрацоўнікі музея не здраджваюць традыцыі вядзення актыўнай палявой працы па зборы матэрыялаў.
 
Так, напярэдадні правядзення абраду "Пахавання Стралы", што да нашага часу захаваўся ў жывым бытаванні ў нашым рэгіёне, супрацоўнікі запасліся фота-, відэа-, аўдыятэхнікай і выправіліся ў вандроўку па памежных вёсках Веткаўшчыны і суседніх Навазыбкаўскім, Краснагорскім і Гардзееўскім раёнах Браншчыны.

Дзень першы: пошукі традыцыі і вяртанне да "сяброў"

Раніца… Грузім музейны аўтамабіль, дапіваем гарачую гарбату, атрымліваем апошнія парады-настаўленні ад музейшчыкаў з вопытам (яны, дарэчы, яшчэ ў далёкія 1970-80-я гады пратапталі экспедыцыйныя сцежкі па Веткаўшчыне) і выпраўляемся.
Верашчакі
Шмат ужо наслуханыя і начытаныя пра слынную ў свой час вёску, якая нароўні з Неглюбкай славілася сваім ткацтвам і спевамі. Так, і зараз ёсць чаму дзівавацца: разныя аканіцы нібы карункамі абплятаюць вокны дамоў, ручнікі ярка ззяюць у чырвоных кутах, нагадваючы пра былую веліч традыцыі, жанчыны, што падзяліліся групкамі, абмяркоўваюць жыццё-быццё на лавачках.
Атрымаўшчы патрэбную для нас інфармацыю (дзе, у які час і хто будзе "хаваць Стралу"), едзем далей.
Ялоўка
Апошні раз у Ялоўцы мы былі гады 3-4 таму… Засталіся самыя прыемныя ўражанні. З надзеяй, што мясцовая ткачыха яшчэ не кінула сваю справу, узялі з сабой "гасцінец" – вялікую бабіну нітак. Як і раней, падыходзім да двара – і чуем звонкі голас бабы Ганны, –  вядзе гаспадарку. Абдымаемся, цалуемся, слёзы на вачах… Эмоцыі зашкальваюць! Але не забываем, што мы не проста пагасцяваць прыехалі, таму адразу ўключаем усю "фіксуючую" тэхніку. Распытваем пра ткацтва, тэхналагічныя прыёмы, традыцыйнае адзенне, спевы, сабліва спыняемся на тэме "Стралы". Ганна Рыгораўна не толькі ўзгадвае, а яшчэ і пяе нам Стрэльныя песні: "Раньшай жэ куды не йдзеш – усюды пелі. От Стрялу дак ета ж ад самае Паскі да Ушэсця не сціхалі пець. Выйдзяш, бывая, на вуліцу і запяеш. А там яшчэ падходзюць і падходзюць. У нас жа восем рынкаў (закуткоў – П.Ц.) было, і ў кожным свая кампанія і дажа з гармоняю. Дак етая ж Стряла, мае дзетачкі, не сціхала. Усе сорак дней пасля Паскі пелі. А на Ушэсця, ета, "хавалі" Стрялу".
Пачулі яшчэ шмат расповедаў не толькі ад Ганны Рыгораўна, але і ад іншых жыхароў вёскі. Пабачылі "Свячу", што тут мае свой варыянт, зайшлі ў драўляную царкву і з прыемнасцю адзначылі для сябе актыўнае бытаванне і ў наш час "аброчнай" традыцыі. Усе іконы ў царкве былі завешаны новымі яркімі вышыванымі ці тканымі ручнікамі. "Етаж вот мая ікона. Я яе ў цэрькаў са свае хаты аддала. Вот жа я яе і даглядаю. І рушнічок новы вышываю штогод, і благадарю яе за помач", – каментуе традыцыю жанчына з Ялоўкі.

"Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый" г. Ветка, Беларусь - Copyright © 2012 - 2018.
Усе правы абаронены. Капіраванне матэрыялаў дазволена толькі са спасылкай на сайт-крыніцу.