Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый ім. Ф.Р. Шклярава. Ветка, Беларусь

  • Гісторыя горада

    Ветка заснавана рускімі перасяленцамі ў 1683 г. Доўгі час была духоўным і культурным цэнтрам усяго стараабрадніцтва, застаючыся сімвалам волі і натхнення для шмат якіх «адзінаверцаў» на тэрыторыі Расіі

  • Кніжная культура

    Унікальнасць кніжнай культуры Веткі ў тым, што яна захавала старажытныя традыцыі кніжнага мастацтва. Тут працягвалі ствараць рукапісы ў 20-я — 30-я гг. XX ст.

  • Майстар квітнеючых вокан

    Упрыгожваліся перш за ўсё вокны. Акрамя гэтага, разьба размяшчалася на вуглах і карнізах пабудоў, на масіўных уязных варотах, ператвараючы дом і падворак у суцэльны дэкаратыўны ансамбль

  • Уздоўж ракі

    Многія веткаўчане звязалі сваё жыццё з рачным флотам: хтосьці быў капітанам парахода, хтосьці членам каманды, хтосьці будаваў рачныя судна, хтосьці сплаўляў плыты

  • Абрады

    Свята летняга сонцавароту, вядомае ўсёй Еўропе, у нас называецца Купалле. Гэта начны абрад, ён захаваўся ў розных варыянтах. Спявалі песні, дзяўчаты пускалі па вадзе вянкі са свечкамі, моладзь танчыла, палілі вогнішча і скакалі праз агонь

  • Райскі сад

    Матыў райскага саду стаў галоўным вобразным момантам, які аб»яднаў старажытную сімволіку іконы з натуралізмам арнаменту барока. Майстэрства рэзання пазалочаных кіётаў-«садоў» на Ветцы перадавалася ад бацькі да сына

  • Гандаль

    Шкляныя слоікі для гарбаты, скрынкі ад цукерак — упакоўка рэдка захоўваецца. Паводле расповедаў старажыл, у Ветцы была тысяча гандлёвых крам. Пад час жа кірмашоў з навакольных вёсак прыязджалі ў 2-3 гадзіны ночы, каб заняць месца бліжэй да цэнтра

  • Чайная

    Ад малюсенькага паходнага самавара да вялізнага раскошнага ў выглядзе вазы. Ніводная стараабрадніцкая сям'я не абыходзілася без самавара

  • Тканы космас

    Калекцыя ўзорнага ткацтва і вышыўкі музея ўнікальная. Гэты «генны фонд» нашай культуры абяцае даць у будучыні нацыянальны па значэнні «банк дадзеных» архаічных знакаў і тэхнік беларускага ткацтва

  • Мы так даўно тут жывем...

    Найстаражытнейшыя знаходкі, што сведчаць аб знаходжанні першабытнага чалавека на Веткаўшчыне, адносяцца да эпохі палеаліту і датуюцца 100-40 тыс. г. да н. э.

  • Майстэрня златакаваля

    Раслінны ўзор на адзенні святых то рупліва «тчэцца» чаканамі, гравіруецца і «чарніцца», узнаўляючы старажытную парчу, то абгортваецца жывымі веткамі з кветкамі

  • Майстэрня іканапісца

    Дошка пакрывалася грунтам-«ляўкасам». Выкарыстоўвалі асятровы клей, мел, алебастр. Пігметы расціраліся і размешваліся з жаўтком яйка, часночным «зеллем» (сокам) — у лыжках або ракавінах

  • Партрэт

    Музей у Ветцы быў заснаваны дзякуючы ініцыятыве Фёдара Рыгоравіча Шклярава, карэннага веткаўчаніна. Так выглядала майстэрня калекцыянера ў 70-я гг. XX ст., а некаторыя прадметы з яе і зараз знаходзяцца ў фондах музея

  • Кузня

    У Ветцы, што славілася сваімі верфямі здаўна шанаваліся майстры-якарнікі, самымі вядомымі былі Кавалёвы, якія забяспечвалі якарамі не толькі рачны, але і марскі рыбацкі флот

  • Веткаўскі іканапіс

    Веткаўская ікона паслядоўна ўвабрала рысы рэнесансу, барока, ракако, класіцызму, мадэрну, а таксама дасягненні іншых відаў беларускага выяўленчага мастацтва

З 19 па 22 жніўня на Петрыкаўшчыне праходзіў летнік пад эгідай Галоўнага ўпраўлення ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі Гомельскага аблвыканкама. У шэрагу іншых устаноў да арганізацыі далучыўся і наш музей. Тры з чатырох дзён летніка невялікія групы моладзі ажыццяўлялі выезды на вёскі Петрыкаўшчыны, каб сабраць этнаграфічны матэрыял.

Удзельнікі летніка былі расселены ў гасцініцы “Над Припятью” ў аграгарадку Ляскавічы. Былі ў групах як тыя, хто ўжо ўдзельнічаў ў іншых экспедыцыях раней (самыя дасведчаныя з іх былі кіраўнікамі груп), так і тыя, хто далучыўся да фальклорна-этнаграфічных вандровак упершыню.

Штодзённыя маршруты былі складзены так, каб абмінуць вёскі, што ўжо наведалі ўдзельнікі падобнага летніка залетась. У 2014 годзе экспедытары папрацавалі ў саміх Ляскавічах, а таксама з’ездзілі ў Навасёлкі, Камаровічы, Заброддзе, Галубіцу, Аголічы, Капцэвічы, Піліпоны, Міхедавічы, Вялікія і Малыя Сялюцічы, Славінск. Апошняя вёска ўвогуле апынулася нейкім зачараваным месцам: туды групы экспедытараў адпраўляліся штодня, іншым разам нават не вяртаючыся ў Ляскавічы на абед.

Усё гэта – у першай палове дня. У другой – загадзя запланаваная культурная праграма. Так, у дзень прыезду моладзь наведала “Музей прыроды” ў Ляскавічах. На другі дзень удзельнікам летніка была прапанавана прагулка на цеплаходзе па Прыпяці. Праўда, замест запланаванага “Сафары” па Нацыянальным парку “Прыпяцкі”, бо праз афрыканскую чуму свіней і пажаранебяспечную сітуацыю ў лясах гэты пункт праграмы быў заменены на іншы. І толькі ў трэці дзень культпраграма была сарваная наогул: бортнік са Славінска, да якога планавалі паехаць удзельнікі, апынуўся ў гэты час у гомельскай лякарні.

А штовечар усе збіраліся ў зале гатэля на планёрку, каб спланаваць наступны дзень і скінуць на агульны носьбіт усю сабраную за экспедыцыйны дзень інфармацыю. Па словах загадчыка філіяла Веткаўскага музея Пятра Цалкі, які два гады таму таксама ўдзельнічаў у арганізацыі летніка на Петрыкаўшчыне, гэта рэгіён тыповага Беларускага Палесся, тут больш жывая памяць, датычная абраднасці, а вось матэрыяльная спадчына прадстаўлена ў меншай ступені. Даводзіцца таксама канстатаваць, што ў 2012 годзе можна было сабраць цэлыя гурты інфарматараў, а сёлета ўдзельнікі экспедыцый мелі звычайна справу з 1-2 носьбітамі.

- Тут, канешне, цікава. Тут можна сядзець і сядзець, - дзеліцца ўражаннямі ад рэгіёну загартаваная ў экспедыцыях Студэнцкага этнаграфічнага таварыства кіраўніца адной з груп Алена Ляшкевіч, - але з песнямі складана. У мяне сярэдняя колькасць – 2 песні, сабраныя за цэлы дзень. Можа, камусьці шанцавала болей на вёскі, дзе быў нейкі гурт. Учора мы былі ў Вялікіх Сялюцічах. Там быў гурт, але ў нас не атрымалася сабраць усіх разам: хто бульбу капаў, хто не захацеў ісці, хто забыўся ўжо, бо ўзрост.

Алена лічыць, што калі б тут больш працавалі з традыцыйнай культурай, то можна было б нешта адрадзіць:

- Тут і калядавалі, тут і вяселле такое цікавае…

А вось Уладзіслаў Асіпенка ў такога кшталту вандроўцы ўдзельнічаў упершыню:

- У сацыяльных сетках прачытаў пра летнік на Петрыкаўшчыне. Даўно была ідэя паехаць у падобную экспедыцыю, тым больш што цікаўнасць да фальклору прысутнічала і раней. Уразіла больш за ўсё тое, што людзі вельмі добра ідуць на кантакт, вельмі шмат распавядаюць. Я не мог сабе ўявіць, што можна прыехаць, прайсціся па хатах, і там калі не ўсе, то многія будуць спяваць, распавядаць, як і што раней было. Уразілі вельмі добрыя адносіны людзей. Было таксама цікава паназіраць за тым, як кожны, хто раней ужо ўдзельнічаў у экспедыцыях, па-свойму вядзе гутаркі, праводзіць збор матэрыялаў.

"Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый" г. Ветка, Беларусь - Copyright © 2012 - 2018.
Усе правы абаронены. Капіраванне матэрыялаў дазволена толькі са спасылкай на сайт-крыніцу.