Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый ім. Ф.Р. Шклярава. Ветка, Беларусь

Экспазіцыі музея

Майстэрня іканапісца

Ветка лічыцца буйнейшым стараабрадніцкім цэнтрам іканапісу першай паловы XVIII ст. Аднак веткаўскі майстар Рыгор Рагаткін пісаў сваю ікону "Іаан Багаслоў у маўчанні" яшчэ ў 1929 годзе. Экспедыцыі музея дазволілі сабраць матэрыялы, звязаныя з іканапісцамі. Тут усе прадметы - сапраўдныя. Праўда, гэта маленькі фрагмент калісьці велізарнай культурны. У знак гэтага - іконная дошка з фрагментам жывапісу.

"Іаан Багаслоў у маўчанні"

На стале - няскончаная ікона "Адзігітрыя". Гэта работа Паўлікава Рыгора Цімафеевіча (1867 - 1921), іканапісца са старадубскай слабады Шаламы. Сам ён родам з веткаўскай слабады Мар’іна. Яшчэ адзін аўтарскі падпісны твор - ікона "Сафія, Вера, Надзея, Любоў". Яго напісаў Сімяон Якаўлевіч Зайцаў у 1873 годзе "в местечке Ветке". Тэма Прамудрасці-Сафіі як маці лепшых чалавечых пачуццяў гучыць метафарычна і ў гэтым вобразе святых пакутніц ІІ ст.

"Адзігітрыя"

Раставыя іконы святых мужоў калісь знаходзіліся ў вялікіх іканастасах стараабрадніцкіх цэркваў, у большасці спустошаных і зачыненых. Тры ўзросты: юнак, мужчына, старац - гэта быццам гаспадары майстэрні, сімвал пераемнасці духоўнасці.

Інструменты, фарбы - сабраныя на гарышчах дамоў. Яны сведчаць аб сапраўднасці традыцыі, перарванай у час атэізму. У дамах нашчадкаў майстроў, а таксама паміж старонкамі старадаўніх кніг знойдзены і бясцэнныя папяровыя аркушы з малюнкамі-узорнікамі, гравюрамі. Агулам іх называюць "прорысамі". У нашай калекцыі аркушы - "прорысы" XVII - ХХ стст.

Дошка пакрывалася грунтам-"ляўкасам". Выкарыстоўвалі асятровы клей, мел, алебастр. Пігменты (мінеральныя і арганічныя) расціраліся і размешваліся жаўтком яйка, часночным "зеллем" (сокам) - у лыжках або ракавінах. Жывапіс быў шматслойны. Спачатку наносілі цёмны "санкір" у ценевых месцах. Затым пісалі "далічное" - палаты, пейзаж. На Ветцы значным з’яўляецца ўплыў новага жывапісу. "Лічное" пісьмо пакрывалі па санкіру вохрай, пракладвалі кінавар’ю, "высвятлялі" ў некалькі пластоў. Завяршалі белым колерам, што сімвалізавала "аблістанне" святога Боскім святлом. Фон - гэта таксама "свет". Часта ён пакрыты ліставым золатам. Золата і "тварылі", ператвараючы яго ў залатую фарбу для ўзораў і блікаў-"прабелаў".

Паглядзіце нашу фотагалерэю

Copyright © "Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый" г. Ветка, Беларусь - 2012 - 2019.
Усе правы абаронены. Капіраванне матэрыялаў дазволена толькі са спасылкай на сайт-крыніцу.