Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый ім. Ф.Р. Шклярава. Ветка, Беларусь

Мінулыя выставы музея

Выстава "Аз, букі, ведзі. Глаголь - дабро"

Тэме "Навучанне грамаце ў стараабрадніцкім асяродку Веткі" прысвечана выстава "Аз, букі, ведзі. Глаголь - дабро", якая адкрываецца 28 кастрычніка 2016 года ў філіяле Веткаўскага музея ў Гомелі.

Той факт, што ў Веткаўскім рэгіёне існавала развітая кніжная культура і кніжнае мастацтва, не выклікае сёння ніякага сумневу. Але гэта было б немагчыма без сталага і бесперапыннага працэсу навучання грамаце. У стараабрадніцкім асяродку цудоўна разумелі, што толькі яна здатная адкрыць вялікі свет традыцыйных ведаў.

Чытаць далей

Выстава "Душа по радужному мосту…"

Аўтар этнаграфічных нататкаў пра Ветку Іван Абрамаў яшчэ ў 1907 годзе бачыў тут "багатыя старажытныя жаночыя ўборы:… прыгожыя парчовыя какошнікі з сеткай жэмчугу, што спускалася на вочы, … вялізныя жамчужныя завушніцы, так званыя "карзінкі" і "малінкі".

Любілі "апранаць" і іконы. Аклады, дакладней, "рызы" на абразы, шылі бісерам і "жэмчугам". Мастацтва іх вырабу вядома на Ветцы, паводле словаў старажыл, "з праку веку", тобок першапачаткова. Узыходзячы яшчэ да візантыйскіх, а пасля і старажытнарускіх узораў, шыццё шмат у чым захоўвае архаічныя прыёмы да 1930-х гадоў. У Веткаўскім музеі ўзнавілі старажытныя мясцовыя тэхналогіі і рэстаўрыруюць унікальныя творы мастацтва.

Чытаць далей

Выстава "Голоса ушедших деревень"

"Голоса ушедших деревень" - адзін з буйнейшых "твораў" нашага музея. Праект пачаўся ў выніку "аварыйнай" сітуацыі. Калі мы зразумелі, што Чарнобыльская катастрофа не прайшла міма Веткаўшчыны. Праўда, тады яшчэ не было зразумела, наколькі маштабным з’яўляецца радыяцыйнае забруджванне рэгіёна. Разам са спецкамандамі па дэзактывацыі населеных пунктаў ездзілі і навуковыя супрацоўнікі музея, хоць яны і не атрымлівалі такога загаду. Інтуіцыя падказвала, што многія беларускія вёскі, стараабрадніцкія слабоды і шляхецкія засценкі асуджаны на высяленне. Так у фонды музея папалі іконы, рукапісныя і старадрукаваныя кнігі, прадметы традыцыйнага адзення і ўзорнага ткацтва, фрагменты архітэктурнага дэкору, розныя побытавыя прадметы і інструмент. А разам з матэряльнай культурай мы імкнуліся зафіксаваць сведчанне вуснай творчасці: спевы, легенды, паданні, расповеды.

Чытаць далей

Выстава "Шыццё як жыццё"

Філіял Веткаўскага музея ў чарговы раз рады прэзентаваць працы гомельскіх майстроў. На гэты раз наведвальнікі музея будуць мець магчымасць атрымаць творчую асалоду ад прац гамяльчанкі Святланы Баразны, якая даволі доўгі час займаецца тэхнікай лапікавага шыцця ("пэчворк").

Як распавядае сама майстар, рукадзеллем займалася заўжды, нават у самым маленькім узросце. У арсенале Святланы Георгіеўны і іголкі з каляровымі ніткамі, і спіцы, і кручкі, і "вілкі" для вязання, і лаза з прыстасаваннямі для пляцення, папера, тканіна, нажніцы… Гэты рад можна працягваць бясконца. Але ж самае блізкае і "цёплае" – гэта лапікавае шыццё. Старыя сукенкі, паліто, нагавіцы, спадніцы, што "захламляюць" нашы шафы, Святлана Баразна па-майстэрску ператварае ў шэдэўры інтэр’ернага дэкору. Многія рэчы могуць служыць як утылітарнай рэччу (сурвэткі пад гарачае, пледы, касметычкі, падушачкі), так і вартым упрыгожаннем для канапы ці цэлага дома.

Чытаць далей

Выстава "Хай будзе цьвердзь пасярод вады…"

Новая выстава ў філіяле Веткаўскага музея прапануе наведвальнікам пагрузіцца ў "філасофію" керамікі Аляксандра Наўгародскага.

Самы старажытны прадмет з абпаленай гліны - керамічная статуэтка "Вестоницкой Венеры" - датуецца 29 - 25 тысячагоддзем да нашай эры. Мабыць, за ўвесь час існавання керамікі як рамяства, гэтая сфера сфармавала не толькі вызначаныя тэхналагічныя каноны, але і своеасаблівую "эстэтыку" і "міфалогію". Па "народнай" Бібліі, менавіта з гліны быў зроблены першы чалавек. Магчыма таму ад шматлікіх мастакоў-керамістаў вельмі часта можна пачуць: "Гліна - гэта жывы матэрыял".

Чытаць далей

Выстава "Евангелле. Кніга на ўсе часы"

Відаць, няма ў свеце больш ні воднай кнігі, што выклікае столькі ж пачуццяў, спрэчак, тлумачэнняў. Ва ўсе часы яна магічна прыцягвала да сябе тысячы і тысячы чалавечых душаў, якія імкнуліся да спазнання ісціны. На кожным этапе свайго жыцця мы зноў і знаў вяртаемся да гэтых тэкстаў, імкнучыся зразумець філасофскую глыбіню, мудрасць, што змешчаныя ў алегарычннай мове. Кнігі евангелістаў напоўненыя прытчаў, афаразмаў, якія і сёння жывуць у нашых прамовах. Вось толькі некаторыя з іх: "няма нічога таямнічага, што не зрабілася б відавочным", "Тое што мае вушы чуць, ды пачуе", "Хто не супраць вас, той за вас", "Няма прарокаў у сваёй айчыне", "Не судзіце, да не судзімымі будзеце", "Многія будуць першыя апошнімі, і апошнія першымі", "Хто без граху, першы кінь камень", "Палюбі блізкага свайго, як самога сябе".

Чытаць далей

Выстава "Ростань"

Ростань – месца, дзе водзяцца нячысцікі. Тут робяць свае цёмныя справы варажбіты. Тут хаваюць самагубцаў. Ростань – месца на мяжы з іншасветам, вельмі небяспечнае для чалавека…

Таямнічасць скрыжавання дарог у традыцыйным уяўленні беларусаў стала лейтматывам выдадзенага ў 2015 годзе музычнага альбома гомельскага гурта "Млын Сонца". Зробленыя да альбома "Ростань" арыгіналы ілюстрацый музыкі калектыву Цімафея Палуніна прадстаўлены на аднайменнай выставе. А таксама змайстраваныя ім этнічныя інструменты – колавая ліра, дуда, гудок, гуслі.

Чытаць далей

Выстава "Дивен Бог во святых Своих"

Выстава "Дивен Бог во святых Своих" стала сумесным праектам Веткаўскага музея і Гомельскай епархіі Беларускай Праваслаўнай Царквы.

Тэматычныя блокі прысвечаны асабліва шануемым святым у народзе: Мікалаю Цудатворцу, Іллі Прароку, Георгію, Варвары Вялікапакутніцы; асобным Багародзічным іканаграфіям, выяўленым на нашай зямлі; Пакрову Прасвятой Багародзіцы - вялікага свята ў Рускай Праваслаўнай Царкве; св. кн. Аляксандру Неўскаму; прп. Сергію Раданежскаму; прп. Серафіму Сароўскаму; нядаўна праслаўленым Царквой святым - Аляксею Лельчыцкаму і Іаану Кармянскаму.

Чытаць далей

Выстава “Чалавек – Строй – Абрад”

Традыцыйны жаночы строй канца ХІХ – сярэдзіны ХХ ст. у кантэксце абрадавай культуры Гомельшчыны

“Чалавек – Строй – Абрад” – новы выставачны праект, які Веткаўскі музей прэзентуе жыхарам Гомеля і ягоным гасцям гэтым летам.

Самае галоўнае, на што звяртаецца ўвага дадзенай выставы, гэта не толькі знешняя прыгажосць традыцыйнга жаночага адзення, а яшчэ і абрадавая сімволіка кожнага элемента адзення, кожнага арнаменту, што старанна ткаўся ці вышываўся на кашулі. Менавіта ў святочны дзень кожная жанчына апранала свае лепшыя строі, каб не толькі пакрасавацца перад людзьмі, але і перад Богам. Жанчына нібы пераўвасаблялася, перанараджалася ў новым вобразе: лябёдкай, вутачкай, павай, каралёвай дачкой…

Чытаць далей

Выстава "Муж. Мужчына. Воін" у НМмРБ

у Нацыянальным мастацкім музеі РБ

Слова “муж” першапачаткова азначала мужчыну. Паняцці “мужнасць”, “быць мужным” азначаюць валявыя і маральныя якасці. “Муж” у шлюбе – абаронца сям’і і роднай хаты. Род, нарадзіцца, радня, роднае месца, радзіма – гэтыя радавыя паняцці ў глыбіні слова “Радзіма”.

Традыцыі выхавання патрыятызму – шмат стагоддзяў. Адлучаныя адзін ад аднаго сотнямі гадоў і тысячамі кіламетраў, яны сапрысутнічаюць у Сусвеце як “усё святое воінства”. Само слова “подзвіг” – хрысціянскага паходжання. Сувязь паміж рэальным ратнікам і яго воінам-заступнікам – у яго духоўнай сіле, што даруецца зямному салдату: здзейсніць “святую справу”, перасіліць зло. Добраахвотны, уласны выбар – “нават і да крыві”, гатоўнасць да смерці за ідэю і свабоду, перамога над духоўным ворагам, вернасць дадзенаму слову і Слову Божаму – аказваецца мацней за любы гвалт. У XII– XIVстагоддзях узнікае цэлы шэраг святых – ваяроў “за бліжняга свайго”.

Чытаць далей

Выстава “Хороша ложка к обеду”, або драўляныя цуды Барыса Міхайлавіча Васількова"

Выстава ў ткацкай майстэрні філіяла.

Васількоў Барыс Міхайлавіч нарадзіўся 25 мая 1929 года ў Гомелі. Выхаваны быў у дзіцячым прытулку, дзе і спазнаў школу жыцця: выгартаваў характар, спазнаў шчасце і расчараванне, атрымаў першыя навыкі разьбы па дрэве. Менавіта ў дзіцячым прытулку – праўда, не дзеля мастацтва, а дзеля побытавых патрэб – пачаў выразаць першыя ў сваім жыцці драўляныя лыжкі.

Шмат куды кідаў лёс спадара Васількова па свеце: і эвакуацыя дзіцячага прытулка ў Казахстан у аул каля ракі Іртыш, і праца ў горадзе Карсакпай недалёка ад Байканура, і служба ў горна-стралковым войску ў Карпатах. Але, дзе б ні бываў Барыс Міхайлавіч, усё роўна ў сэрцы заставаўся родны Гомель. Таму і вярнуўся, ужо дарослым, працаваць у родныя мясціны. Жыццё паціху наладзілася: уладкаваўся на працу, ажаніўся, пачаў абжывацца сваім кутом.

Чытаць далей

Выстава "Вяртайцеся з вайны жывымі…"

З нагоды 70-годдзя перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне тэма воінаў з’яўляецца адной з самых папулярных: пра гэта часта пішуць у СМІ, мастацкай літаратуры, мастакі малююць карціны, здымаюцца мастацкія і дакументальныя стужкі, праходзіць вялікая колькасць выстаў. Веткаўскі музей у чарговы раз вырашыў здзівіць гледача цікавым падыходам да “традыцыйнай” тэмы – Вялікая Айчынная вайна. За аснову выставы ўзяты лёс звычайнага радавога воіна, што на карціне мастака Міхася Андыка вяртаецца дахаты з Перамогай.

Чытаць далей

Вялікдзень

Вялікдзень – вялікае старажытнае свята ў гонар сонца, вясны, абуджэння прыроды і надыходу земляробчага сезона. Відаць, з Вялікадня некалі мог пачынацца каляндарны год. У эпоху хрысціянства Вялікдзень стаў прымяркоўвацца да ўваскрасення Хрыста.

Вялікдзень – самае доўгачаканае і радаснае свята ў хрысціян, якое праходзіла пасля працяглага сямітыднёвага посту. Да Вялікадня ўсе старанна рыхтаваліся, прыбіралі хату і падворак.

Чытаць далей

Выстава “Шляхецкія сядзібы Гомельшчыны”

Дадзеная выстава – своеасаблівы творчы эксперымент гісторыка-краязнаўцы Марыі Булавінскай, архітэктара Сяргея Ляпіна, мастачкі Ірыны Панковай пры падтрымцы Веткаўскага музея стараабрадніцтва і беларускіх традыцый імя Ф.Р. Шклярава, Гомельскага палацава-паркавага ансамбля і Хойніцкага краязнаўчага музея.

У выставачнай зале пераплятаюцца ў адзіны “тэкст” дакладныя гістарычныя факты, узнёслы акварэльны жывапіс, пышнасць фрагментаў архітэктурнага дэкору і вытанчанасць сталовага фарфору ды маёлікі.

Чытаць далей

Выстава "Пераплётных спраў майстры. Мастацтва ўпрыгожвання кніг"

Пераплёт - найстаражытнейшы элемент кнігі - з'яўляецца адной з галоўных складнікаў у яе структуры. Ён завяршае цэльнасць мастацкага вобраза кнігі. Гэта тыя "адзенні", якія не толькі дазваляюць атрымаць першае ўражанне ад кнігі, але, самае галоўнае, даюць ёй магчымасць пражыць не адну сотню гадоў. Менавіта як да вопраткі, здольнай не толькі ўпрыгожыць, але і абараніць кнігу, ставіліся да вокладкі ў стараабрадніцкім народным асяроддзі.

Чытаць далей

Выстава “Стою в Раю с магнитофоном…”

На гэты раз філіял Веткаўскага музея вырашыў здзівіць сваіх наведвальнікаў выставай інсітнага (наіўнага) мастацтва. І для гэтага ўзяў самую блізкую тэму для гэтага жанру – Рай, або, дакладней, вобраз Раю ў народнай творчасці.

Наіўнае мастацтва – гэта покліч душы мастака-творцы. Тое, што не мае дачынення да строгай навуковай мастацтвазнаўчай рэгламентацыі формы, кампазіцыі, колеру. І ў той жа час менавіта форма, кампазіцыя і колер вызначаюць гэты накірунак у мастацтве.

Чытаць далей

Выстава "Стары горад. Чытаючы знакі"

На выстаўцы прадстаўлены элементы драўлянага аздаблення дамоў Гомельшчыны ў цэлым, і Гомеля ў прыватнасці. Выстава прадстаўлена ДУК “Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый ім. Ф.Г. Шклярава”.

Нашае жыццё напоўнена знакамі. Мы можам звяртаць на іх увагу (напрыклад, зяленае святло светафора), можам ігнараваць. Некаторыя знакі з’явіліся адносна нядаўна (напрыклад, знак клічніка), некаторыя дайшлі да нас з глыбіні часоў (напрыклад, крыж, трохкутнік, ромб).

Чытаць далей

Яшчэ артыкулы ...

Паглядзіце нашу фотагалерэю

Copyright © «Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый» г. Ветка, Беларусь — 2012-2020.
Усе правы абаронены. Капіраванне матэрыялаў дазволена толькі са спасылкай на сайт-крыніцу.